Bệnh trầm cảm ở trẻ vị thành niên – Dấu hiệu và cách điều trị

Khi đến tuổi vị thành niên, trẻ nhỏ sẽ đặc biệt nhạy cảm hơn với mọi thứ xung quanh. Trẻ thường dễ bị tác động bởi những suy nghĩ, áp lực và căng thẳng trong cuộc sống. Lâu ngày sẽ hình thành tâm lý bi quan và chán nản, thậm chí là tự sát. Do đó, căn bệnh này cần phải được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Để hiểu thêm về căn bệnh nguy hiểm này, chúng ta cũng đọc qua bài viết ngay sau đây nhé!

Nguyên nhân khiến trẻ vị thành niên mắc bệnh trầm cảm

Bệnh trầm cảm được di truyền từ người thân

Thông thường, nguy cơ trẻ bị trầm cảm khi có người thân từng mắc căn bệnh này sẽ cao hơn rất nhiều so với những trẻ khác.

Các nguyên nhân sinh học

Những chất dẫn truyền thần kinh có tác dụng truyền tín hiệu thần kinh đến các thành phần khác nhau của não bộ và cơ thể. Một khi chúng bị biến đổi hay phá hủy, chức năng cảm thụ của hệ thần kinh sẽ bị thay đổi nghiêm trọng. Từ đó, dẫn đến căn bệnh trầm cảm ở trẻ vị thành niên. 

Sự thay đổi về mặt tâm sinh lý

Khi đến tuổi vị thành niên, trẻ nhỏ thường có những thay đổi nhanh chóng về mặt tâm sinh lý. Tuy nhiên, trẻ vẫn chưa nhận thức được đầy đủ và toàn diện về những vấn đề xảy ra trong cuộc sống.  

Do đó, trẻ em rất dễ bị ảnh hưởng bởi những suy nghĩ và hành vi tiêu cực trong giai đoạn này. Nếu không được người lớn định hướng đúng đắn, các yếu tố bất lợi đó sẽ tạo ra sự ám ảnh trong tâm trí của trẻ. Từ đó, sinh ra những cảm xúc và suy nghĩ lệch lạc. Thậm chí là hành động tự sát. 

Những tổn thương tâm lý từ trong quá khứ

Những chấn thương tâm lý trong thời thơ ấu có thể tạo nên những thay đổi lớn trong não bộ. Ví dụ như: bị cô lập, lạm dụng, ngược đãi, bắt nạt hay người thân qua đời,… Từ đó, gia tăng nguy cơ trầm cảm ở những trẻ em tuổi vị thành niên.  

Trẻ bắt đầu có lối sống không lành mạnh

Một lối sống không lành mạnh sẽ khiến trẻ bị suy nhược thần kinh và suy giảm thể chất. Ví dụ: thức khuya, nghiện game, lười vận động, ăn uống không điều độ và thường xuyên dùng chất kích thích,… Đây cũng chính là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ mắc bệnh trầm cảm.  

Ngủ không đủ giấc dẫn đến bệnh trầm cảm

Có thể bạn chưa biết, chất lượng giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe tinh thần của trẻ. Một giấc ngủ ngon sẽ giúp trẻ đảm bảo được thể chất khỏe mạnh. Đồng thời, giữ được một tâm lý ổn định cùng nhận thức sáng suốt về mọi thứ xung quanh.  

Rối loạn giấc ngủ chính là một trong các dấu hiệu nhận biết điển hình căn bệnh trầm cảm. Hiện nay, vì áp lực học hành và thi cử nên trẻ vị thành niên thường bị mất ngủ hoặc ngủ không đủ giấc. Lâu ngày, việc này sẽ dẫn đến sự chán nản, cáu gắt và ủ rũ ở trẻ.

Bệnh trầm cảm đến từ sự tác động của công nghệ

Sự xuất hiện ngày càng phổ biến của những thiết bị điện tử sẽ khiến trẻ vị thành niên dễ nhầm lẫn giữa thế giới thực và ảo. Các em thường xuyên dành thời gian để truy cập mạng xã hội và những ứng dụng trực tuyến.   

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy, sự gia tăng của bệnh nhân bệnh trầm cảm và tự tử trong giới trẻ có liên quan rất lớn đến xu hướng kết nối với các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Ví dụ: Nhiều trẻ thường tự đánh giá bản thân dựa trên số lượt thích và bình luận từ những người bạn ảo trên Facebook. Nếu như cứ phụ thuộc vào thước đo này, các em sẽ rất dễ bị thất vọng và bế tắc khi bắt gặp những nhận xét không hay trên thế giới ảo.

Ảnh hưởng của gia đình và xã hội khiến trẻ bị trầm cảm

Độ tuổi vị thành niên là khoảng thời gian vô cùng nhạy cảm. Bởi vì nó gắn liền với hàng loạt những biến đổi về tính cách và cảm xúc của các em. Thế nhưng, trong giai đoạn này, cha mẹ đã vô tình đặt lên vai trẻ những áp lực nặng nề về thành tích và điểm số. Lúc này, các em sẽ rất cần được định hướng, dẫn dắt, khuyến khích và chia sẻ từ người lớn. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh lại thường xuyên thúc ép trẻ học tập hoặc áp đặt những định kiến. Từ đó, dẫn đến những bất an và mệt mỏi cho tâm trí của trẻ. 

Làm sao để nhận biết bệnh trầm cảm ở trẻ vị thành niên?

• Trẻ thường xuyên trở nên giận dữ, nóng tính, thường xuyên la hét và đập phá đồ đạc.
• Suy nghĩ, nói năng cũng như phản ứng rất chậm chạp
• Trẻ tỏ ra thờ ơ, không hăng hái hay nhiệt tình với thế giới bên ngoài. Thậm chí, không còn quan tâm đến những sở thích hay thú vui nào trước đây của mình.
• Trẻ luôn cảm thấy tự ti, bi quan và cảm thấy mình thật vô dụng, kém cỏi
• Trẻ luôn thích ở một mình và tự cô lập bản thân. Ngoài ra, trẻ còn rất hạn chế tiếp xúc với mọi người xung quanh
• Gương mặt của trẻ thường có khí sắc trầm buồn, u sầu và ủ rũ
• Trẻ dễ bị mất tập trung và khó tiếp thu bài giảng. Việc này dẫn đến kết quả học tập bị sa sút đáng kể. Tuy nhiên, một số trẻ lại đột ngột hưng phấn, tăng cường chăm chỉ học tập và rèn luyện. Mặc dù ban đầu kết quả rất tốt nhưng càng về sau lại càng giảm sút đáng kể
• Rối loạn ăn uống: Trẻ thường xuyên chán ăn hoặc ăn uống không ngon miệng. Từ đó dẫn đến việc trẻ bị sụt cân do không có hứng thú ăn uống. Đồng thời, tăng cân đáng kể trong trường hợp ăn uống quá độ. 
• Rối loạn giấc ngủ: Trẻ gặp phải tình trạng ngủ ít, mất ngủ, dậy quá sớm, thức giấc giữa đêm. Ngoài ra, trẻ còn thường xuyên gặp ác mộng hoặc khó vào giấc ngủ.
• Rối loạn cảm xúc và hành vi: Trẻ đột ngột trở nên phá phách, chống đối cha mẹ và xã hội, trộm cắp và trốn học. Thậm chí, kết giao với chơi với bạn xấu, thành lập băng đảng và sử dụng các chất kích thích.
• Xuất hiện triệu chứng bất thường trên cơ thể: Phổ biến nhất là nhức đầu, đau ngực, đau bụng, khó thở và tức ngực… mà không rõ nguyên nhân.
• Trẻ có khuynh hướng tự làm đau bản thân. Thậm chí là tự tử bằng cách thắt cổ, đập đầu vào tường hoặc uống thuốc ngủ…

Điều trị trầm cảm ở trẻ vị thành niên sao cho hiệu quả

Trị liệu tâm lý cho trẻ mắc bệnh trầm cảm

Phương pháp nhận thức – hành vi và nói chuyện chính là hai kỹ thuật trị liệu cơ bản và phổ biến nhất cho bệnh nhân trầm cảm từ nhẹ đến trung bình. Liệu pháp nhóm sử dụng nhiều hoạt động thú vị và bổ ích nhằm giúp trẻ được kết nối và chia sẻ với nhau. Từ đó, giúp các em vượt qua trầm cảm và thiết lập mối quan hệ thân thiết với bạn bè và gia đình. 

Sử dụng thuốc tây để điều trị bệnh trầm cảm

Serotonin là một loại thuốc ức chế tái hấp thu có chọn lọc. Đây là loại thuốc rất có lợi cho thanh thiếu niên trong việc điều trị trầm cảm. Vậy nên, chúng được rất nhiều bác sĩ chuyên khoa tâm lý ưu tiên chỉ định cho bệnh nhân dùng.

Thời điểm mắc bệnh trầm cảm sẽ vô cùng đen tối, u ám, đáng sợ và mệt mỏi. Tuy nhiên, hầu như các em bị buộc phải chịu đựng âm thầm cùng nỗi cô đơn câm lặng. Một tin vui là hiện nay, các nhà khoa học đã tìm ra các phương pháp chữa khỏi trầm cảm thật an toàn và hiệu quả.

Trên đây là những thông tin cần biết về bệnh trầm cảm ở lứa tuổi vị thành niên. Nếu bản thân hoặc bạn bè, gia đình đang gặp phải các vấn đề liên quan đến trầm cảm, các bạn cần tìm đến sự giúp đỡ từ cộng động và gia đình. Nếu tình trạng không cải thiện thì nên nhanh chóng tìm gặp những bác sĩ chuyên gia tâm lý. Từ đó, điều trị căn bệnh càng sớm càng tốt.