Dấu hiệu và cách điều trị bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em

Tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em thường phổ biến ở độ tuổi dưới 5 tuổi. Đây là tình trạng bệnh lý, việc này sẽ làm ảnh hưởng tới quá trình sống. Cũng như hoạt động và độ tăng trưởng của cơ thể. Đây là giai đoạn trẻ cần nhu cầu dinh dưỡng cao và cần tập thích ứng với môi trường, bệnh tật. Do đó, các mẹ cần nên nắm rõ những dấu hiệu cũng như cách điều trị bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ. Để trẻ mình có một sức khỏe tốt hơn, khả năng miễn dịch tốt. 

Suy dinh dưỡng ở trẻ em là gì?

Suy dinh dưỡng là tình trạng thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết bao gồm protein, lipid, các chất vi dinh dưỡng… Hậu quả của việc này sẽ khiến cho cơ thể không đủ dưỡng chất. Và đặc biệt làm suy giảm hoạt động của các cơ quan. Bệnh này phổ biến ở những trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là những trẻ dưới 3 tuổi.

Theo Tình hình Trẻ em Thế giới trong năm 2019 từ Tổ chức Unicef trên thế giới. Cứ 3 trẻ dưới 5 tuổi thì có một trẻ bị suy dinh dưỡng. Tại Việt Nam, có hơn 230.000 trẻ em dưới 5 tuổi thiếu dinh dưỡng cấp tính nặng mỗi năm. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu dinh dưỡng thể thấp còi và gây đến tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Thực trạng rõ ràng nhất cho thấy trẻ em phải chịu hậu quả như thế nào khi không tuân thủ theo chế độ dinh dưỡng khoa học.

Nguyên nhân khiến suy dinh dưỡng ở trẻ em ngày càng nghiêm trọng

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em ngày càng nhiều. Tuy nhiên, hầu hết đều xuất phát từ chế độ dinh dưỡng, thói quen ăn uống cũng như ăn uống lành mạnh ở trẻ. Những vấn đề dinh dưỡng không tốt ở thai kỳ người mẹ cũng là nguyên nhân dẫn trẻ thiếu đi dinh dưỡng.

Những dấu hiệu để nhận biết suy dinh dưỡng ở trẻ em

Bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em thường được chia theo nhiều mức độ khác nhau từ nhẹ cho đến nặng:

Suy dinh dưỡng bào thai:

 Là loại suy dinh dưỡng thường xảy ra rất sớm như để lại hậu quả lâu dài. Nếu lúc mới sinh, trẻ em có cân nặng dưới 2,5kg có thể là hệ quả của tình trạng suy dinh dưỡng bào thai.

Bên cạnh đó, suy dinh dưỡng bào thai còn có những dấu hiệu khác như:

• Cuống rốn teo đét có màu vàng, 
• Hạ canxi máu gây co giật, các cơn ngừng thở, 
• Hạ đường huyết, thân nhiệt gây nên hiện tượng co giật, rối loạn nhịp thở.

Trẻ mắc bệnh bào thai thường có nguy cơ tử vong cao. Bên cạnh đó còn dẫn đến tình trạng mãn tính như tăng huyết áp, tim mạch và di chứng thần kinh đe dọa tới sức khỏe sau này.

Suy dinh dưỡng thấp còi:

Dấu hiệu nhận thấy ở suy dinh dưỡng thấp còi chính là tình trạng chậm tăng trưởng chiều cao. Lúc này trẻ chỉ đạt được 90% so với mức tiêu chuẩn của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO). Theo tiêu chuẩn của WHO thì mức tăng trưởng chiều cao của trẻ sơ sinh khỏe mạnh khoảng 50cm. Trong 3 tháng đầu thì trẻ tăng lên 3cm/tháng và tăng thêm 2cm trong mỗi tháng tiếp theo. 

Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân:

Là loại suy dinh dưỡng mà cân nặng của trẻ thấp hơn so với tiêu chuẩn của WHO theo độ tuổi từ 90% trở xuống.

Ở trẻ Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân được chia thành 3 cấp độ như sau:

• Cấp độ 1: Trọng lượng cơ thể của trẻ chỉ đạt 90% so với cân nặng chuẩn cùng độ tuổi của mình.
• Cấp độ 2:  Trọng lượng cơ thể của trẻ chỉ đạt 70% so với cân nặng chuẩn cùng độ tuổi của mình.
• Cấp độ 3:  Trọng lượng cơ thể của trẻ chỉ đạt 60% so với cân nặng chuẩn cùng độ tuổi của mình.

Dấu hiệu của trẻ khi thiếu cân thường là biếng ăn hoặc ăn ít. Cơ thể thường khó hấp thụ các chất dinh dưỡng, khó tăng cân…

Suy dinh dưỡng gầy còm:

Đây là trong trường hợp cân nặng của trẻ chỉ đạt 60% so với tiêu chuẩn cân nặng của WHO. Những triệu chứng sau của suy dinh dưỡng gầy còm: biếng ăn, khuôn mặt xanh xao, thở khó khăn, rối loạn tiêu hóa thường xuyên… Đặc biệt có nhiều trẻ sẽ có làn da nhăn nheo. Với vẻ ngoài “già nua” lớn tuổi hơn so với tuổi thật. Nhiệt độ cơ thể của trẻ thường giảm bất thường. Có khả năng trẻ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng gầy còm rất nhanh.

Suy dinh dưỡng thể teo đét:

Biểu hiện của suy dinh dưỡng thể teo đét của trẻ thường cơ thể gầy khô, hốc hác. Mất đi lớp mỡ dưới da toàn thân chỉ còn da bọc xương. Trẻ bị suy dinh dưỡng thể teo đét thường rất dễ nhiễm bệnh, hay quấy khóc và thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa.

Suy dinh dưỡng thể phù:

Là tình trạng khi bé trở nên “mũm mĩm”, “tròn trịa” hơn. Điều này rất gây dễ nhầm lẫn cho bố mẹ nghĩ rằng con mình đang rất khỏe mạnh. Đặc điểm của suy dinh dưỡng thể phù này thường là sưng toàn thân, da trắng bệch, cơ mềm. Cân nặng chỉ khoảng 60-80% so với tiêu chuẩn WHO… Trên da sẽ xuất hiện những đốm li ti nhỏ khắp cơ thể, lâu dần sẽ bị đổi màu, bong tróc rỉ nước. Điều này sẽ khiến bé dẫn đến tình trạng dễ bị nhiễm trùng, lở loét.

Suy dinh dưỡng thể hỗn hợp:

Là sự kết hợp giữa suy dinh dưỡng thể phù và teo đét. Trẻ sẽ hết phù sẽ trở thành teo đét nhưng gan còn to do thoái hóa mỡ, do chưa được phục hồi hoàn toàn. Giai đoạn này, trẻ đạt được 60% so với mức tiêu chuẩn của WHO. Tuy bị teo cơ nhưng có cơ thể biểu hiện phù, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa… Hoặc trẻ bị suy dinh dưỡng teo đét sẽ bị rối loạn sắc tố da.

Cách điều trị bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em

Khi trẻ đang trong tình trạng suy dinh dưỡng thì các mẹ đừng quá lo lắng. Trong giai đoạn này, hãy cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết. Tránh cho bé ăn dặm quá sớm nên duy trì bú sữa mẹ càng lâu càng tốt. Vì sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ, giúp bé phát triển toàn diện nhất sau sinh, chống lại nhiễm trùng khác.

Trong vòng từ 4-6 tháng hãy cung cấp cho bé cân đối đủ 4 nhóm thực phẩm: tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin khoáng chất. Đặc biệt các cha mẹ cần lưu ý là cần hạn chế cho bé uống kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Nên cho bé đi sổ giun theo định kỳ 6 tháng một lần cho bé trên 2 tuổi, tiêm chủng đầy đủ đúng lịch. Hãy chăm sóc dinh dưỡng tích cực trong thời gian bé bệnh và phục hồi dinh dưỡng sau thời gian bệnh.

Tuy bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em là căn bệnh không nguy hiểm ở trước mắt. Nhưng về lâu dài sẽ khiến cho não bộ, tinh thần, thể chất của trẻ ngày càng suy yếu. Hy vọng với những chia sẻ từ Sức Khỏe Cộng Đồng sẽ giúp các mẹ có thêm kiến thức để chăm con tốt hơn. Giúp cho con thoát khỏi tình trạng suy dinh dưỡng. Để con mình có nhiều sức khỏe hoạt động vui chơi cùng các bạn đồng trang lứa.

.