Hà thủ ô trắng “Cây dược liệu bổ can thận và bổ máu”

Trong Đông Y, hà thủ ô được nhiều người biết đến là vị thuốc bổ rất có lợi cho sức khỏe của con người. Nhưng hà thủ ô có đến hai vị đó là hà thủ ô đỏ và trắng. Tác dụng của hà thủ ô trắng này không có kém cạnh gì hà thủ ô đỏ. Tuy nhiên loại cây này được ít người biết đến hơn.  Hà thủ ô trắng là một loại cây quy kinh can và thận. Loại cây này còn có tác dụng bổ huyết. Vì thế chúng hay thường được sử dụng ở những bệnh như: kinh nguyệt không đều, thận gan yếu, chứng thiếu máu, ăn ngủ kém… Ngoài ra, chúng còn được sử dụng để chữa bệnh như: chữa cảm sốt, sốt rét hoặc cảm nắng. Vì thế chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu cách dùng, tác dụng và những điều cần biết về loại cây dược liệu này.

Mô tả về cây hà thủ ô trắng

Loại cây này còn được mang tên gọi khác là: Dây mốc, hà thủ ô nam, mã liên an, củ vú bò, cây sừng bò, cây đa lông, xạ ú pẹ (Dao), chừa ma sìn (Thái), khau cần cà (Tày), dây sữa bò.

Với tên khoa học là Streptocaulon juventas Merr.

Cây này thuộc họ thiên lý (Asclepiadaceae).

Đặc điểm sinh thái về cây hà thủ ô trắng:

Đây là loại dây leo dài từ 2-5m và thân, cành đều có màu nâu đỏ hoặc hơi đỏ. Lọai cây này có rất nhiều lông và khi về già sẽ nhẵn dần. Các lá cây đều mọc đối xứng qua viền gân giữa. Lá có hình dáng mác dài, đầu nhọn, đáy tròn hoặc hơi hình nón cụt. Lá có lông mịn và nhiều ở mặt dưới. Mặt trên lá  cũng có lông ngắn hơn. Phiến lá của cây dài từ 4-14cm, rộng 2- 9cm và  cuống lá dài 5-8cm cũng có nhiều lông.

 

Hoa của cây này có màu nâu nhạt hoặc vàng tía mọc thành xim. Và hoa cũng rất nhiều lông. Quả của cây này lớn và được tách đôi ngang ra trông như sừng bò (do đó có người hay gọi loại cây này là cây sừng bò). Hình dáng của quả là hình thoi, màu xám nhiều lông, dài 711 cm, rộng 8mm. Hạt của cây thì dẹt, phồng ở lưng, dài 5-7mm, rộng 2mm và có chùm lông mịn dài 2cm. Rễ của cây thì dài và có màu trắng, mẫm ở giữa có lõi giống như củ sắn (mì).

Vì hình dáng của loại cây này có nhiều lông và trông như cây đang bị mốc. Nên có nhiều nơi thường gọi cây này là cây mốc. Toàn bấm thân cây, lá, quả non chỗ nào cũng ra thứ nhựa trắng trông nhìn như sữa. Nên loại cây này cũng có tên gọi khác đó là cây sữa bò.

 Phân bố của cây hà thủ ô trắng

Loại cây này thường mọc hoang và phân bố nhiều ở các tỉnh vùng núi của nước ta. Chúng thường xuất hiện ở nơi có đất đá khô cứng như: Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Tây, Tuyên Quang, Hà Giang, Vĩnh Phúc…

Thành phần hóa học của cây dược liệu hà thủ ô trắng:

Rễ và củ của loại cây dược liệu này có chứa: tinh bột, nhựa đắng, tanin pyrogalic và một chất có phản ứng alcaloid có tinh thể.

 

Tuy nhiên nhiều nghiên cứu mới nhất đưa ra rằng: 16 cardenolide, hai hemi terpenoids, hai phenylpropanoids và một phenylethanoid được phân lập từ rễ của cây dược liệu này.

Một số công dụng của cây dược liệu hà thủ ô trắng

Hạ cholesterol huyết thanh:

 Từ tư liệu tham khảo về Tân Y học 5 – 6, 1972 cho thấy. Các hoạt chất từ loại cây này có tác dụng về hạ cholesterol huyết thanh. Bên cạnh đó, vị cây dược liệu này còn có tác dụng làm giảm khả năng hấp thu cholesterol.

Bài thuốc phòng chống và giảm nhẹ xơ cứng động mạch: 

Thành phần Lecithin từ trong loại cây dược liệu này có tác dụng giảm xơ cứng động mạch.

Tốt cho tim mạch: 

Vị thuốc này giúp làm chậm nhịp tim. Đồng thời còn giúp tăng nhẹ lưu lượng máu động mạch. Và từ đó nó cơ tim thiếu máu được bảo vệ.

Chống lão hóa:

 Loại vị thuốc tự nhiên này giúp giữ tuyến ức của chuột nhắt già không bị teo. Mà nó còn giữ ở mức như chuột non. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn đang còn cần nghiên cứu thêm

Tác dụng nhuận tràng:

 Theo Trích yếu văn kiện nghiên cứu Trung dược – Nhà xuất bản Khoa học xuất bản 1965 Hà thủ ô trắng sống có tác dụng nhuận tràng mạnh. Vì do chúng làm dẫn chất oxy methyl anthraquinone. Điều này giúp làm tăng nhu động ruột

Kháng vi rút và khuẩn: 

Các hoạt chất chứa trong vị cây dược tự nhiên này có tác dụng ức chế đối với trực khuẩn lî Flexner và trực khuẩn lao ở người. Ngoài ra, theo Học báo Vi sinh vật 8, 164, 1960, thuốc còn còn có công dụng dây ức chế vi rút gây cúm.

Giúp cải thiện chứng tóc bạc

Tóc của chúng ta bắt đầu bạc là do cơ thể chúng ta ngừng sinh sản ra chất tạo màu tóc. Đó được gọi là sắc tố melanin. Mỗi sợi tóc được mọc ra từ nang tóc và có chứa các tế bào sắc tố tạo ra các lớp bọc bên ngoài. Vì thế tóc mới có màu và sáng lên. Tóc bị bạc là do quá trình giảm đi sắc tố. Sự suy giảm sắc tố melanin không chỉ gây nên bạc tóc. Mà còn khiến cho tóc xơ cứng mất độ ống mượt.

Trong dịch chiết của rễ và lá cây có chứa nhiều chất giúp tổng hợp sắc tố melanin cho tóc. Nhờ thế mà vị dược liệu này giúp cải thiện sắc tố đen của tóc. Giúp cải thiện tình trạng tóc bạc sớm hoặc tóc bạc do tóc bị lão hóa. Vì vậy, khi kết hợp rễ và lá của cây lại với nhau. Đem lại nhiều lợi ích vượt trội giúp đen tóc và trị rụng tóc.

Ngăn ngừa tóc rụng

Thận là nơi lọc máu và lưu trữ các chất dinh dưỡng đi vào để nuôi dưỡng các cơ quan. Gan là nơi điều phối máu đến bộ phận của cơ thể. Vì thế khi lượng máu lưu thông lên não bộ và da đầu không đầy đủ. Sẽ khiến cho nang tóc không được cấp dưỡng đầy đủ. Điều này làm cho tóc không được khỏe mạnh và dễ gây rụng tóc. Vì thế tóc rụng nhiều là do nguyên nhân từ thận yếu. 

Cho nên loại cây dược liệu này có công dụng bồi bổ can thận. Từ đó nó kích thích sinh tinh, tinh tạo huyết, tăng sinh hồng cầu, tăng sinh tân dịch, phục hồi những tổn thương ở nang tóc. Chính vì vậy đây là loại cây được nhiều người ưa thích vì nó mang lại hiệu quả rất tốt trong điều trị rụng tóc. Giúp mái tóc luôn đen mượt, sợi tóc chắc khỏe, đồng thời ngăn chặn tình trạng rụng tóc quay lại.

Công dụng khác:

Bên cạnh những tác dụng nêu trên, loại cây này còn biết đến với vai trò chất ức chế ngăn ngừa tế bào ung thư.

Ngoài ra, thuốc còn giúp làm tăng thị lực, chữa rắn cắn, giảm đau nhức xương khớp.

Cách dùng và liều dùng của cây hà thủ ô trắng

Cách dùng và liều lượng

Loại cây này được sử dụng thuốc dưới dạng thuốc sắc, nấu cao, ngâm rượu hoặc nấu cháo ăn

Liều lượng của thuốc: 15 – 20 gram thuốc sắc. Liều dùng này được chỉ định khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Tác dụng phụ

Cho đến bây giờ thì vẫn chưa có bất kỳ thông tin, ghi chép nào về tác dụng phụ mà thuốc mang lại.

 

Tuy nhiên để đảm bảo an toàn sức khỏe người bệnh nên thăm khám hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng

Kiêng kỵ

Khi sử dụng loại cây dược này những bệnh nhân nên kiêng những vấn đề sau:

• Nên kiêng ăn cá, rau cải, tiết canh lợn, lươn hoặc hành tỏi khi dùng thuốc
• Người bị chứng hư yếu, tạng lạnh không dùng loại thuốc này

Lưu ý

Loại cây này có nét tương đồng với dây căng cua đều cùng họ thiên lý. Tuy nhiên, điểm khác nhau là loại cây căng cua này là toàn nhẵn bóng và toàn thân không có lông. Vì thế khi trước khi sử dụng hoặc hái thuốc phải thật thận trọng. Bởi dây căng cua có chứa độc tính. Nếu sử dụng loại cây này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

 

Trên đây là lời chia sẻ về công dụng và cách dùng của cây hà thủ ô trắng. Sức Khỏe Chủ Động mong muốn người đọc thấy rõ những thông tin cần thiết về sức khỏe. Để nắm bắt cũng như chăm sóc sức khỏe của mình sao cho đúng cách. Hy vọng mang lại cho bạn thêm nhiều kiến thức về cây thuốc nhân gian của Việt Nam. Những Nội dung trên đây có tính chất tham khảo. Nên không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp.