Làm thế nào để điều trị và ngăn ngừa vấn đề thiếu sắt ở trẻ?

Sắt là một khoáng chất rất quan trọng để giúp cho trẻ có một cơ thể khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Khoáng chất này có tác dụng giúp tế bào hồng cầu đưa oxy đi khắp cơ thể. Đồng thời, hỗ trợ các hoạt động của não bộ và cơ bắp. Nếu thiếu sắt ở trẻ lâu ngày sẽ dẫn đến thiếu máu. Vậy, tại sao trẻ lại bị thiếu máu do thiếu sắt? Phải làm sao để phòng ngừa và điều trị căn bệnh này ở trẻ? 

Tại sao trẻ nhỏ lại bị thiếu máu do thiếu sắt?

Trẻ em tập đi sẽ bị thiếu máu nếu uống hơn 0,7 lít sữa bò mỗi ngày và ít khi ăn thực phẩm giàu chất sắt. Ví dụ như thịt đỏ và những loại rau xanh. Bởi vì sữa bò không phải là một nguồn cung cấp chất sắt đầy đủ cho cơ thể. Thực tế, sữa bò còn là nguyên nhân khiến cơ thể khó mà hấp thụ chất sắt hơn. Từ đó, gây nên bệnh thiếu sắt ở trẻ. 

Tuy nhiên, những đứa trẻ biếng ăn cũng có thể bị thiếu sắt do không ăn đủ các thực phẩm chứa khoáng chất này. Từ đó, dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt ở trẻ. Ngoài ra, những người ăn chay trường nhiều cũng có thể sẽ bị thiếu sắt. Bởi vì chúng ta thường dễ hấp thụ sắt từ thịt động vật hơn là nguồn thực vật.  

Bên cạnh đó, những bé trai tuổi mới lớn cũng có thể gặp phải tình trạng thiếu sắt rất cao. Bởi vì khi bước vào tuổi dậy thì, các em sẽ phát triển chiều cao rất nhanh chóng. Tương tự, các bé gái cũng sẽ bị thiếu sắt rất thường xuyên do bị thiếu hụt trong kỳ kinh nguyệt. Ngoài ra, những vận động viên hay người tập thể dục thường xuyên cũng là đối tượng thường xuyên bị thiếu hụt chất sắt. 

Những triệu chứng gây thiếu máu do thiếu sắt ở trẻ

Căn bệnh thiếu máu do thiếu sắt ở trẻ nếu không điều trị kịp thời sẽ ngày càng trầm trọng theo thời gian. Ở giai đoạn đầu, hàm lượng sắt trong cơ thể giảm xuống sẽ khiến trẻ bị thiếu sắt. Khi đó, các chức năng của cơ bắp và não bộ cũng sẽ bị ảnh hưởng theo. Lúc này, các tế bào hồng cầu sẽ không có thay đổi quá nhiều. Bởi vì cơ thể đã dùng gần như tất cả hàm lượng sắt để tạo ra Hemoglobin. Tuy nhiên, khi đã sử dụng hết sắt, cơ thể sẽ tạo ra rất ít các tế bào hồng cầu. Từ đó, gây ra căn bệnh thiếu máu. Các triệu chứng thông thường của bệnh thiếu máu cụ thể như sau: 

• Cảm thấy mệt mỏi và yếu ớt
• Làn da nhợt nhạt, đặc biệt là ở xung quanh bàn tay, móng tay và mí mắt
• Nhịp tim đột nhiên tăng nhanh hoặc nghe âm thổi từ tim
• Thường xuyên cáu gắt
• Cảm giác chán ăn
• Chóng mặt hoặc bị choáng nhẹ

Trong một vài trường hợp hiếm hoi, khi trẻ thiếu máu do thiếu sắt có thể gây ra bệnh Pica. Đây là một loại bệnh khiến cho trẻ luôn thèm ăn những thứ không phải thức ăn. Ví dụ như: mảnh vụn sơn, bụi bẩn hoặc phấn.  

Các bác sĩ làm thế nào để chẩn đoán bệnh thiếu sắt cho bé?

Thiếu máu vì thiếu sắt thường là căn bệnh đầu tiên mà các bác sĩ tìm ra khi làm xét nghiệm cho trẻ. Trong những năm đầu đời, trẻ nhỏ sẽ được làm xét nghiệm máu để xem có bị bệnh thiếu máu không. Đối với một số trường hợp nhất định, các bác sĩ sẽ chủ động kiểm tra ngay từ sớm. Đặc biệt là những đứa trẻ sinh non, thiếu tháng. Bởi vì, những đứa trẻ này sẽ có hàm lượng sắt trong cơ thể thấp hơn trẻ sinh đủ tháng.

Ngoài ra, các bác sĩ cũng cần xem xét khả năng thiếu sắt ở những đứa trẻ lớn hơn. Thông thường, chúng sẽ có biểu hiện rõ rệt là thường xuyên rất mệt mỏi và yếu ớt. Các bác sĩ có thể hỏi thăm chế độ ăn uống và tình hình phát triển của trẻ để chỉ định làm các xét nghiệm phù hợp. Từ đó, kiểm tra được nồng độ hemoglobin và hàm lượng sắt có trong cơ thể. Đồng thời, xác định xem trẻ có đang bị thiếu máu do thiếu hụt sắt không. Ngoài ra, các bác sĩ cũng có thể kiểm tra phân để xác định cụ thể hơn. Bởi vì thiếu máu do thiếu sắt có thể là do mất máu qua đường ruột với một lượng nhỏ trong thời gian dài.    

Nên điều trị thiếu máu vì thiếu sắt ở trẻ như thế nào?

Thông thường, trẻ em bị thiếu sắt cần phải được uống sắt hằng ngay để bổ sung đầy đủ sắt cho cơ thể. Các phụ huynh nên dùng thuốc bổ tổng hợp hoặc những thực phẩm chứa sắt vào chế độ ăn uống của các bé. Nhờ đó, giúp quá trình điều trị tốt hơn. Tuy nhiên, cần phải hỏi thăm ý kiến của bác sĩ trước khi cho bé uống sắt. Vì nếu trẻ dùng quá liều sẽ có thể gây ra ngộ độc sắt. 

Tốt nhất là cho bé uống sắt khi đói hoặc mới ăn không lâu. Ngoài ra, mọi người nên chú ý không cho trẻ uống thuốc sắt chung với sữa hoặc các thức uống chứa nhiều caffeine. Bởi vì cả hai loại này sẽ gây cản trở rất lớn trong quá trình cơ thể hấp thụ sắt. Đồng thời, thường xuyên cho trẻ uống nước cam, nước chanh hoặc các thực phẩm giàu Vitamin C. Nhờ đó, giúp cơ thể của trẻ hấp thụ sắt tốt hơn. 

Thông thường, trẻ thiếu máu do thiếu sắt sẽ cần phải bổ sung khoáng chất này từ 3-6 tháng mới bù đắp đầy đủ sự thiếu hụt. Tuy nhiên, sẽ có một số trường hợp đặc biệt, trẻ sẽ cần được điều trị trong thời gian lâu hơn.

Trong một vài trường hợp, nếu việc bổ sung sắt không có tác dụng thì nguyên nhân là do trẻ không hấp thụ được chất sắt hoặc dùng thuốc không đúng liều lượng. Lúc này, các bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm máu cho trẻ. Những đứa trẻ bị thiếu sắt nghiêm trọng sẽ cần phải chuyển qua các bệnh viện huyết học để điều trị kỹ hơn. 

Nên phòng ngừa căn bệnh thiếu sắt ở trẻ như thế nào?

Khi phòng ngừa thiếu sắt cho trẻ ngay từ đầu sẽ có thể hạn chế được rất nhiều vấn đề. Nhất là kết quả học tập và những vấn đề về hành vi. Đối với trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi, phụ huynh chỉ nên cho con uống sữa mẹ hay sữa công thức có đầy đủ sắt. Khoảng từ 6 tháng tuổi, mọi người nên cho trẻ tập ăn thêm các thực phẩm giúp tăng cường hàm lượng sắt cho trẻ. Đối với trẻ em dưới 2 tuổi thì không nên uống sữa bò quá 700ml một ngày. Tốt nhất là nên cho trẻ bổ sung sắt bằng cách ăn ngũ cốc mỗi ngày. 

Những loại thực phẩm giúp bổ sung đầy đủ chất sắt rất đa dạng. Điển hình như: các loại thịt đỏ, thịt gia cầm sẫm màu, cá ngừ, cá hồi hoặc lòng đỏ trứng. Ngoài ra còn có các loại rau lá xanh, các loại đậu, trái cây, nho khô, mật đường và ngũ cốc nguyên hạt. Đồng thời, các bạn nên cho trẻ ăn thêm các loại thực phẩm giàu vitamin C. Ví dụ như: bông cải xanh, cà chua, nước cam hoặc dâu tây… Nhờ đó, cải thiện được khả năng hấp thụ chất sắt của trẻ rất hiệu quả.

Trên đây là những vấn đề xoay quanh vấn đề thiếu sắt ở trẻ. Hy vọng thông qua bài viết sẽ giúp các bạn hiểu hơn về căn bệnh này và cách điều trị hiệu quả. Đồng thời, lưu ý là việc đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ thường xuyên cũng rất cần thiết. Nhờ đó, giúp trẻ được chẩn đoán bệnh và điều trị kịp thời trong thời gian sớm nhất.