Dinh dưỡng trong bệnh suy thận mạn chưa lọc máu ngoài thận

Suy thận mạn chưa lọc máu ngoài thận không phải là một bệnh độc lập, là biểu hiện của quá trình tổn thương thận do nhiều nguyên nhân khác nhau tiến triển đến giai đoạn cuối. Khi chức năng thận gần cân bằng khoảng 10% người bình thường thì hàng loạt các hội chứng nói chung là tương đối dài. Diễn biến của bệnh được chia thành giai đoạn suy thận còn bù theo mức độ tổn thương thận; giai đoạn suy thận mất bù còn được gọi là gia đoạn tăng urê huyết; giai đoạn suy thận; giai đoạn cuối giai đoạn này còn được gọi là giai đoạn là urê huyết.

Nguyên tắc dinh dưỡng

Giảm protein: tùy theo mữa độ suy thận

Suy thận giai đoạn 1 : 0,8 – 1g/kg cân nặng/ngày.
Suy thận giai đoạn 2 : 0,7 – 0,8g/kg cân nặng/ngày.
Suy thận giai đoạn 3 : 0,6 – 7g/kg cân nặng/ngày.
Suy thận giai đoạn 4 : 0,5 – 0,6g/kg cân nặng/ngày.
Suy thận giai đoạn 5 : 0,4 – 0,5g/kg cân nặng/ngày.

Trong đó : tỷ lệ protein động vật/tổng số protein ≥ 50%.

Đủ năng lượng

30 – 35 Kcal/kg cân nặng/ngày.

Lipit

20 – 30% tổng năng lượng. Trong đó : 1/3 là acid béo no, 1/3 acid béo không no một nối đôi và 1/3 acid béo không no nhiều nối đôi.

Đảm bảo cân bằng nước, điện giải

Đảm bảo cân bằng nước :

Lượng nước uống trong ngày = lượng nước tiểu 24 giờ + lượng dịch mất bất thường (sốt, nôn, ỉa chảy…) + 300 – 500ml tùy theo mùa. Lượng nước uống trong ngày bao gồm cả lượng dịch truyền, lượng nước uống thuốc,uống canh và uống sữa.

Giảm muối:

Nếu phù nhiều thì ăn nhạt hoàn toàn ( bỏ hoàn toan muối, bột canh, nước mắm, hạt nêm và mì chính).

Đối với trường hợp phù nhẹ hoặc không phù lượng muối bổ xung : 2g – 3g muối/ngày ( hoặc thay thế bằng 2 – 3 thìa 5ml nước mắm).

Điều chỉnh lượng muối khác theo điện giải đồ.

Kali:

Khi kali máu > 5 mmol/lít thì hạn chế kali khẩu phần < 100mg kali/ngày. Trường hợp đái ít và vô niệu thì nên bỏ hẳn rau quả.

Đủ vitamin, yếu tố vi lượng, chống thiếu máu.

Vitamin : chú ý vitamin nhóm B, acid folic, vitamin A,C,E.

Muối khoáng : chú ý sắt.

Lời khuyên dinh dưỡng trong bệnh suy thận mạn chưa lọc máu ngoài thận

Lựa chọn thực phẩm

Thực phẩm nên dùng

Các loại thịt nạc, cá nạc, sữa Nepro 1, tôm, cua…
Dầu thực vật ( dầu đậu nành, dầu oliu, dầu vừng, dầu lạc…)
Miến, khoai củ, sắn, bột sắn…
Các loại rau ít đạm như : rau hộ cải, bầu, bí, mướp…
Các loại quả ngọt như : táo tây, nho ngọt, xoài chín…

Thực phẩm hạn chế dùng

Đậu đỗ, sữa đậu nành.
Mỡ động vật, phủ tạng động vật : tim, gan, bầu dục…
Gạo chỉ nên ăn 1 – 1,5 lạng ( 2 lưng – 2 miệng bát con cơm).
Các loại rau nhiều đạm như : rau muống, rau ngót, rau dền, giá đỗ, đậu quả.
Các loại quả chua như : cam chua, xoài chua…
Khi kali máu cao thì hạn chế tối đa các thực phẩm giàu kali như : các loại quả khô, sầu riêng, mít dai, chuối, đậu tương, đậu xanh, rau khoai lang…

Thực phẩm không nên dùng

Các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối : các loại thịt hộp, cá hộp, giò, chả, patê, xúc xích, dưa chua, cà muối…
Mỳ chính.
Các loại lá, rễ cây, thuốc gây quá tải cho thận.