Bệnh còi xương ở trẻ em phòng và điều trị

Bệnh còi xương ở trẻ em bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, vấn đề thiếu hụt dinh dưỡng được xem là nguyên nhân hàng đầu của căn bệnh này. Vậy, dấu hiệu nhận biết cụ thể của căn bệnh này là gì? Làm sao để điều trị căn bệnh này một cách hiệu quả nhất? Hãy cùng làm rõ những vấn đề xung quanh căn bệnh này thông qua bài viết sau nhé!

Định nghĩa về bệnh còi xương ở trẻ em 

Còi xương là hiện tượng rối loạn gây ra giảm kháng hóa của đĩa sụn tăng trưởng, giảm khoáng hóa xương ở trẻ em. Nguyên nhân là do thiếu hụt Vitamin D hoặc xuất hiện khiếm khuyết về chuyển hóa và chức năng. Ngoài ra, còn có thể là do thiếu Canxi, photphat hoặc các hoạt động của Phosphatase kiềm bị giảm đáng kể. 

Hiện nay có 3 loại còi xương phổ biến: Còi xương dinh dưỡng, còi xương do rối loạn chuyển hóa Vitamin D hoặc giảm hoạt động của Vitamin D. Ngoài ra, còn có còi xương do rối loạn tái hấp thụ Phospho tại ống thận. Hiện nay, căn bệnh phổ biến nhất ở trẻ em chính là còi xương dinh dưỡng. 

Còi xương dinh dưỡng là một dạng bệnh loạn dưỡng xương do thiếu hụt Vitamin D. Hoặc cũng có thể là do rối loạn chuyển hóa Vitamin D. Từ đó, gây ảnh hưởng đến việc chuyển hóa và hấp thụ Canxi, Phospho trong quá trình tạo xương. Bệnh còi xương ở trẻ em nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây ra nhiều hậu quả khó lường. Điển hình như biến dạng ở xương, răng và ảnh hưởng đến việc phát triển tầm vóc. 

Nguyên nhân dẫn đến căn bệnh còi xương ở trẻ em

Tuy nước ta có khí hậu nhiệt đới, hầu như quanh năm đều có ánh nắng nhưng tỷ lệ còi xương ở trẻ vẫn là rất cao. Nguyên do là trẻ em rất ít được tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Có thể là do thói quen kiêng cữ của ba mẹ vì sợ trẻ nhỏ có thể sẽ bị cảm nắng. Ngoài ra, căn bệnh này còn xuất phát từ một số nguyên nhân khác như: 

Những sai lầm trong việc thiết lập chế độ dinh dưỡng cho trẻ 

Chế độ ăn uống không đa dạng sẽ khó mà đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng, nhất là Canxi. Thông thường, Canxi sẽ có nhiều trong sữa và có tỷ lệ hấp thu cao hơn những thực phẩm khác. Đặc biệt là sữa mẹ. Việc trẻ uống sữa ít hơn hàm lượng khuyến nghị là một trong các nguy cơ gây ra bệnh còi xương. Hoặc có thể là do khi trẻ ăn dặm đã bổ sung quá nhiều chất bột đường và chất đạm. Từ đó, gây ra tình trạng rối loạn chuyển hóa và gia tăng việc đào thải Canxi thông qua nước tiểu. Ngoài ra, còi xương còn xuất phát từ chế độ ăn thiếu hoặc ít dầu mỡ gây ảnh hưởng đến việc hấp thụ Vitamin D. 

Những yếu tố khác dẫn đến bệnh còi xương 

Bên cạnh đó, phụ nữ khi mang thai nếu không bổ sung đủ các chất dinh dưỡng cũng có thể dẫn đến việc trẻ sinh ra bị còi xương. Đặc biệt là các khoáng chất Vitamin D và Canxi. Ngoài ra, bệnh còi xương ở trẻ em đến từ việc: trẻ bị sinh non, suy dinh dưỡng từ trong bào thai,… Mặt khác, có thể là do trẻ đã mắc các bệnh nhiễm khuẩn hoặc rối loạn tiêu hóa trong thời gian dài,… Thông thường, những trẻ em này sẽ bị thiếu các vi chất dinh dưỡng cần thiết cho hệ xương, kể cả Vitamin D và Canxi. 

Dấu hiệu của căn bệnh còi xương ở trẻ nhỏ

Trẻ em cần được thăm khám bởi các bác sĩ chuyên khoa khi xuất hiện những dấu hiệu của bệnh còi xương như sau:

• Trẻ em ra nhiều mồ hôi cho dù trời mát và không nắng nóng. Đặc biệt là đổ mồ hôi vào ban đêm, hay còn gọi là mồ hôi trộm. 
• Trẻ bị kích thích, khó ngủ, thường hay quấy khóc, giật mình và có thể bị nôn trớ.
• Trẻ bị rụng tóc gáy hoặc rụng tóc vành khăn hay còn gọi là dấu hiệu chiếu liếm.
• Xương sọ của trẻ mềm và dễ bị méo mó. Phần đầu bẹt ở phía sau hoặc méo sang một bên.
• Thóp chậm liền, bờ thóp bị mềm và chồng khớp sọ
• Đầu có bướu ở trán hoặc bướu đỉnh
• Lồng ngực có hình ức gà và chuỗi hạt sườn
• Xuất hiện vòng cổ chân, vòng cổ tay. Ngoài ra, xương chi bị cong hoặc chân cong hình chữ X hay chữ O.
• Răng mọc chậm, thường bị sâu răng và men răng kém
• Trẻ bị chậm phát triển vận động: chậm bò, chậm ngồi, chậm đi và chậm lẫy…
• Đối với những trẻ tầm 4-5 tuổi có thể thường xuyên bị đau nhức xương khớp vào chiều tối hoặc ban đêm.
• Một số dấu hiệu còi xương cấp và nặng thường thấy là: tiếng thở rít ở thanh quản, cơn khóc lặng hoặc co giật do bị hạ Canxi máu.

Nếu bệnh còi xương ở trẻ em không được điều trị kịp thời và nhanh chóng sẽ gây ra biếng ăn, thiếu máu và suy dinh dưỡng. 

Hậu quả của căn bệnh còi xương đối với trẻ em

Trẻ bị còi xương nếu không được khắc phục nhanh chóng và hiệu quả sẽ phải đối mặt với những biến chứng rất nguy hiểm. Ngoài ra, còn có những di chứng ảnh hưởng xấu đến ngoại hình. Từ đó, khiến trẻ bị thiếu tự tin và bị mặc cảm khi trưởng thành. Mặt khác, bệnh còi xương ở trẻ em có thể gây ra những di chứng chẳng hạn như:

• Lồng ngực bị biến dạng, vẹo hoặc gù cột sống, hệ hô hấp bị hạn chế
• Chân tay cong hoặc bị vòng kiềng (chữ O). Ở một số trẻ sẽ bị chân chữ bát (chữ X) hoặc dị tật ở răng gây mất thẩm mỹ.
• Khung xương chậu bị hẹp gây ảnh hưởng xấu cho chức năng sinh sản sau này
• Việc phát triển chiều cao ở trẻ nhỏ bị hạn chế đáng kể. Ngoài ra, xuất hiện nguy cơ suy dinh dưỡng thấp còi có thể ảnh hưởng đến giống nòi về sau.
• Gia tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương khi trẻ đến tuổi trưởng thành.

Ngoài những di chứng gây ra biến dạng xương khớp, trẻ có thể sẽ bị giảm hệ miễn dịch. Do đó, trẻ sẽ có nguy cơ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn rất cao, đặc biệt là viêm phổi.

Làm sao để điều trị đúng cách bệnh còi xương ở trẻ em?

• Liệu pháp điều trị còi xương ở trẻ bao gồm thuốc và chế độ dinh dưỡng khoa học và phù hợp với độ tuổi của trẻ nhỏ. 
• Các bác sĩ sẽ tiến hành chỉ định thuốc đặc trị cho các bé. Tùy theo mức độ thiếu hụt Canxi, Vitamin D và các vi chất dinh dưỡng mà liều lượng và loại thuốc sẽ khác nhau. 
• Tuy nhiên, việc bổ sung Vitamin D cần phải tuân theo đúng chỉ định của bác sĩ. Bao gồm cả liều lượng và thời gian uống thuốc. Nhờ đó, hạn chế tình trạng dư thừa dẫn đến ngộ độc Vitamin D. Nếu uống quá liều trong thời gian dài sẽ làm tăng Canxi máu và vôi hóa mạch máu dẫn đến sỏi thận. 

Ngoài ra, mọi người có thể cho trẻ bổ sung Vitamin D từ những thực phẩm khác nhau. Ví dụ như: cá hồi tự nhiên, cá hồi nuôi hay lòng đỏ trứng. Mặt khác, hàm lượng Vitamin D của sữa mẹ và sữa công thức sẽ tùy thuộc vào tình trạng của người mẹ. 

Trên đây là những thông tin các bạn cần biết về căn bệnh còi xương ở trẻ em. Hy vọng thông qua bài viết của https://suckhoechudongvietnam.vn sẽ giúp các bạn hiểu hơn về các dấu hiệu và cách điều trị hợp lý cho căn bệnh này